Weblectures: succesverhaal van onderwijsinnovatie

lecture hallZowel efficiënt als effectief
De (experimenten met) weblectures kunnen een van de grootste succesverhalen worden genoemd van de ICT-onderwijsinnovatie van de afgelopen decennia. Niet alleen past deze vorm van lesgeven uitstekend binnen een strategie die erop gericht is het onderwijs te vernieuwen met behulp van ICT, en zo efficiënter te maken, er zijn ook de eerste aanwijzingen gevonden dat de weblectures daadwerkelijk kunnen leiden tot betere studieprestaties.

Verrassende bijeffecten
Maar er zijn nog andere, interessante en niet voorziene (positieve) side effects te melden. Zo lijkt de interactiviteit tussen de docent en de student verrassend genoeg te worden vergroot door het gebruik van de weblectures, zo vertelde Maaike van Leijen mij eens tijdens een gesprek over het SURF-innovatieproject Triple L, waar zij projectleider van is geweest. Die grotere interactiviteit ontstaat door de duidelijke link die studenten kunnen leggen tussen de leerstof die ze op dat moment aan het bestuderen zijn en de interpretatie van de docent, omdat ze het college dat erover gaat tegelijkertijd kunnen terughalen door het online te bekijken.

Terug naar de essentie
Daarnaast wordt er melding gemaakt van verregaande didactische effecten door de docenten die met de weblectures werken en er reeds de nodige ervaring mee hebben opgedaan. Eén van die docenten is Bob van den Brand, universitair hoofddocent aan de Tilburg University bij de opleiding Economie, die voor zijn toepassing van de weblectures in 2009 zelfs de Onderwijsinnovatie Award ontving. Tevens is hij met het Tilburgse deelproject (binnen het grotere OASE-project) verantwoordelijk voor de meest innovatieve weblecture. Van den Brand geeft aan dat de weblectures docenten stimuleren om terug te gaan naar de essentie van hun leerstof en hun onderwijsmethode. Vooral in de weblecture-varianten waarbij een college in delen vooraf wordt opgenomen en bijvoorbeeld als instructie voor bepaalde vaardigheden wordt ingezet is dit aan de orde, omdat deze vorm de docent dwingt om de theorie in overzichtelijke stappen uit te leggen.

Inbreng van de student
Studenten zelf ervaren de weblectures heel anders dan de traditionele werkvormen, wat de nodige invloed kan hebben op hun eigen studiemethode. Zo voelen studenten zich vrijer om direct commentaar te leveren en vragen te stellen tijdens de colleges (via bijvoorbeeld een chatfunctie) zonder angst om gezichtsverlies te leiden, wat wordt ingegeven door de anonimiteit die de weblectures hun bieden. Dit geeft docenten op hun beurt weer de mogelijkheid om hun colleges en didactische werkwijze snel(ler) te kunnen aanpassen aan de vragen en problemen waar studenten mee kampen.

Weblectures als waardevolle aanvulling
Op basis van deze eerste projecten kunnen we vaststellen dat studenten de weblectures weten te waarderen en het als een waardevolle aanvulling zien op meer traditionele lesvormen. Ze geven aan dat de weblectures zeer geschikt zijn om de stof bij te houden en mede daardoor zelfs de motivatie kunnen vergroten om een vak te (blijven) volgen. Tijdens het Triple L-project bleek het gebruik van weblectures zelfs een criterium te zijn voor studenten om wel of niet aan een cursus deel te nemen. Het succes van de weblectures is voor Tilburg University reden om deze collegevorm in steeds meer andere cursussen in te gaan zetten, ook buiten de opleiding Economie.

Vervolgprojecten
Het is duidelijk dat weblectures een aanzienlijke meerwaarde zouden kunnen geven aan didactische methoden in het hoger onderwijs. De voorwaarde voor succes is dat er goed wordt nagedacht over de precieze vorm, invulling van de weblectures en de didactische effecten die men wil bereiken met deze nieuwe collegevorm. De lectures moeten daarnaast stevig worden verankerd in de didactische methoden waar ze deel van uitmaken om succesvol te kunnen zijn. Dit besef ziet men terugkomen in veel van de vervolg(innovatie)projecten die zich met weblectures bezighouden, zoals het OASE-project


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Geef antwoord op de volgende vraag zodat we zeker weten dat je een persoon bent *